Di sản văn hóa

Sáng 2/4, UBND xã Phù Lưu, (huyện Lộc Hà) long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Đền Vĩnh Tuy.

Đền Vĩnh Tuy, thuộc thôn Thái Hòa xã Phù Lưu, huyện Lộc Hà. Đền ngoảnh mặt về hướng Đông, trong một khuôn viên riêng đã được xây tường bao xung quanh.

Theo Ban Quản lý di tích đền Vình Tuy cho biết thì trước đây đền có ba toàn Thượng điện, Trung điện và Hạ điện. Về sau, đền xuống cấp dần. Năm 1994, một số cụ cao niên và nhân dân trong làng cùng đóng góp tiền bạc, công sức xây dựng lại một ngôi miếu nhỏ đề thờ vọng Thành hoàng làng Trần Đức Lân.

Theo gia phả dòng họ Trần Đức ở xã Ích Hậu cho biết, Trần Đức Lân là con thứ 5 của Quan Đông các Đại học sĩ Trần Đức Mậu.

Theo Gia phả dòng họ Nguyễn Đức viết năm Tự Đức thứ 22 (1870), đã được in thành sách lấy tên là Nguyễn Đức thị Đông các phổ toàn biên cho biết thì Trần Đức Mậu có 5 tới người con trai, nhưng 4 người con trước đều không truyền tên lại. Chỉ có người con thứ 5 là Trần Đức Lân được ghi chép khá chi tiết. Sách này ghi rõ: "Công tử út của Tướng công Đông các là Đức Lân, có công đắp con đê Hồng Đức và khai khẩn ruộng hoang ở Vĩnh Thái (tục gọi là Đồng Nại), về sau có sắc chỉ cho được cai quản số ruộng mình khai hoang nên ông chiêu tập người trong họ ở Ích Hậu và Phù Lưu đến đây dựng nhà lập ấp, lập nên thôn Vĩnh Thái. Sau khi mất được phong làm phúc thần ở đấy".

Về công lao của Trần Đức Lân, Nguyễn Hiệt Chi trong Văn bia Đông các đại học sĩ cũng ghi rõ:

"Chi thứ 5 là Quan viên tử Nguyễn (Trần) Đức Lân.

Ông có công với dân, đã khẩn hoang đất xã Phù Lưu, chiêu dân lập ấp, dạy dân trồng lúa, làm nghề gốm, nay là phúc Thần thôn Vĩnh Tuy. Đến đời thứ 7 là người cháu Sĩ Học để thất lạc do đời người như khói mây, mất không rõ về đâu. Sĩ Học chuyển đến thôn Thanh Lương, thành Lương phái. Nay tri huyện Quốc Tá, cử nhân Đức Vỹ, tú tài Đức Uy, suất đội Đức Thiệp đều là con cháu về sau…".

Như vậy, qua một số phân tích, dẫn chứng nêu trên, chúng tôi nhận thấy công lao của Trần Đức Lân đối với vùng đất Vĩnh Tuy, Phù Lưu là rất quan trọng. Ông đã có công rất lớn trong việc chiêu dân lập ấp, khai khẩn đất hoang, truyền nghề mưu sinh, đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân địa phương. Trần Đức Lân đã được phong làm Thành hoàng làng Vĩnh Tuy.

Năm 2014, ông Trần Quốc Xanh là hậu duệ của cụ Trần Đức Lân cùng với em xa quê trên khắp mọi miền tổ quốc, đã phát tâm công đức, xây dựng lại một ngôi đền mới với kiến trúc một tòa ba gian, cùng các hạng mục như tam quan, bình phong, tháp chuông… khang trang, bề thế.

Đền Vĩnh Tuy được UBND tỉnh xếp hạng là di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh tại Quyết định số 613/QĐ- UBND tỉnh ngày 18/3/2022

Minh Đức