Tin tức - Sự kiện

Nhằm công bố các nghiên cứu mới, các vấn đề liên quan về truyền thống hiếu học, thi cử của nho sĩ Hà Tĩnh thời quân chủ; Bổ sung, khẳng định những đóng góp của Hà Tĩnh đối với nền giáo dục khoa cử Nho học nước nhà; Phát huy truyền thống hiếu học của người Hà Tĩnh trong thời đại ngày nay; sáng 24/9/2022, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học “Đóng góp của Giáo dục và khoa cử Nho học ở Hà Tĩnh đối với lịch sử dân tộc”.

Chủ trì Hội thảo

PGS.TS Đinh Quang Hải - Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam; TS Võ Hồng Hải - Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Tĩnh; Giám đốc Sở VH-TT&DL Bùi Xuân Thập; Phó Giám đốc phụ trách Sở KH&CN Bùi Quang Hoàn; TS Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở VH-TT&DL) cùng chủ trì hội thảo.

Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Trung Dũng; các đồng chí nguyên lãnh đạo tỉnh; đại diện một số sở, ban, ngành cấp tỉnh tham dự hội thảo.

Phát biểu chào mừng, Ts Võ Hồng Hải, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Tĩnh khẳng định: Từ xưa đến nay, Hà Tĩnh luôn được coi là vùng đất “địa linh nhân kiệt”. Con người Hà Tĩnh có truyền thống hiếu học và học giỏi, có lối sống cương trực, chân tình, có tinh thần tương thân tương ái và tính cộng đồng cao.

Đặc điểm nổi bật của con người Hà Tĩnh là trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng luôn có ý thức vươn lên làm chủ cuộc sống. Tinh thần tự học và ham học của người Hà Tĩnh cũng luôn được kẻ sĩ cả nước ca ngợi. Hình ảnh “Ông đồ Nghệ”, “Cá gỗ” từng được xem như là biểu tượng cho tinh thần chịu khó, chịu khổ, hiếu học của người dân nơi đây. Ý thức tôn sư trọng đạo, coi trọng học hành được hình thành, giáo dưỡng từ những truyền thống tốt đẹp của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh.

Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy cho biết thêm: Trong gần 1000 năm của chế độ giáo dục và khoa cử Nho học Đại Việt, Hà Tĩnh đã có 148 người đỗ đại khoa, có hàng ngàn người đỗ Hương cống và Tú tài. Tiêu biểu trong số đó có thể kể đến như Nguyễn Huy Oánh, La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp, Phan Kính, Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Trương Quốc Dụng...

Ở thời cận hiện đại, Hà Tĩnh có hơn 130 giáo sư, trên 500 phó giáo sư và trên 1.500 tiến sĩ, chiếm khoảng 11% trí thức bậc cao của cả nước... Đây chính là những tấm gương tiêu biểu, đại diện cho tinh thần, cốt cách hiếu học, nhân văn, ý chí vươn lên lập thân lập nghiệp của người Hà Tĩnh. Những tên tuổi đó đã đúc kết được những phẩm chất cơ bản, làm nên cốt cách hiếu học, cần cù, có chí tiến thủ và ý thức lập nghiệp của người Hà Tĩnh.

Hiện nay, Hà Tĩnh đã có gần 40 ngàn trí thức hiện đang công tác và sinh sống trên địa bàn. Ngoài ra, tính đến tháng 4/2022, có 162 giáo sư, 580 phó giáo sư là người Hà Tĩnh đang sinh sống và làm việc trên mọi miền tổ quốc.

Phát huy truyền thống hiếu học và học giỏi của người Hà Tĩnh, trong những năm qua, đội ngũ trí thức Hà Tĩnh đã đồng hành cùng Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà từng bước góp phần phát triển kinh tế - xã hội; có mặt trong tất cả các lĩnh vực, đảm trách các vị trí việc làm khác nhau trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị, xã hội, các doanh nghiệp, là lực lượng quan trọng cung cấp và xây dựng những luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của tỉnh. Đặc biệt đội ngũ trí thức có đóng góp không nhỏ trong việc xây dựng, phát triển văn hóa, con người Hà Tĩnh. Đây vừa là đội ngũ trực tiếp tham mưu, nghiên cứu vừa bảo tồn, sáng tạo, phát huy các giá trị văn hóa trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh nhà.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh Bùi Xuân Thập nhấn mạnh: Trong suốt gần 1000 năm của chế độ giáo dục và khoa cử Nho học Đại Việt, Hà Tĩnh đã có 148 người đỗ đại khoa. Ngày nay, mặc dù giáo dục khoa cử Nho học đã chấm dứt hơn một thế kỷ nhưng ảnh hưởng của nó vẫn còn hiện hữu trong xã hội Việt Nam. Truyền thống tôn sư trọng đạo, “nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, chính nhân quân tử, trung quân ái quốc vẫn luôn là những bài học thiết thực.

Việc nghiên cứu giáo dục và khoa cử Nho học ở Hà Tĩnh không chỉ làm nổi bật truyền thống hiếu học vùng đất Hà Tĩnh từ xưa đến nay mà còn giáo dục truyền thống tốt đẹp đó cho các thế hệ trẻ, qua đó cung cấp nhiều luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối chính sách đào tạo, sử dụng nhân tài của tỉnh nhà. Theo Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh, từ trước tới nay, tỉnh đã tổ chức nhiều hội thảo khoa học về các danh nhân, các nhà khoa bảng Nho học, tuy nhiên, các hội thảo còn ở quy mô riêng lẻ, phạm vi hẹp, mới chỉ tập trung khai thác ở một vài khía cạnh, đóng góp nhất định. Hội thảo lần này có tính tổng thể, toàn diện nhất về nghiên cứu những “Đóng góp của Giáo dục và khoa cử Nho học ở Hà Tĩnh đối với lịch sử dân tộc”.

Tại hội thảo, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học và các đại biểu đã gửi đến 31 tham luận, trong đó 12 tham luận được trình bày trực tiếp cùng một số ý kiến của các giáo sư, tiến sỹ khách mời. Tất cả các tham luận, ý kiến đều thể hiện tâm huyết, trách nhiệm đối với vấn đề đặt ra.

PGS.TS Nguyễn Duy Bính - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trình bày tham luận "Truyền thống khoa cử và những đóng góp của các nhà khoa bảng Hà Tĩnh trong lịch sử 1075-1919

Các tham luận đã thể hiện bức tranh tổng quan về giáo dục và khoa cử Nho học ở Hà Tĩnh qua các thời kỳ lịch sử của dân tộc, như: Tình hình giáo dục, hệ thống trường lớp ở các địa phương, các khoa thi Hương, thi Hội, thi Đình có người Hà Tĩnh tham dự với các tham luận có chất lượng cao của GS.TS Đinh Khắc Thuân, PGS.TS Nguyễn Duy Bính và Th.S Trương Văn Hiệp, PGS.TS Đinh Quang Hải, PGS.TS Nguyễn Tuấn Cường, TS Đặng Như Thường, TS Nguyễn Văn Tú, TS Nguyễn Tùng Lĩnh; tiếp tục làm rõ, bổ sung và khẳng định nhiều vấn đề liên quan đến truyền thống hiếu học, thi cử của nho sĩ Hà Tĩnh dưới thời quân chủ được công bố với những tham luận của GS Nguyễn Huy Mỹ, PGS.TS Nguyễn Hữu Sơn, PGS.TS Nguyễn Tất Thắng, TS Lê Hiến Chương, TS Võ Hồng Hải, TS Mai Phương Ngọc và Vang Thị Kim Yến… Qua đó, khẳng định những đóng góp của Hà Tĩnh đối với nền giáo dục khoa cử Nho học nước nhà. Một số tham luận gặp gỡ nhau trong việc nêu lên các bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp để phát huy truyền thống hiếu học của người Hà Tĩnh trong thời kỳ cách mạng 4.0 hiện nay với các tham luận của PGS.TS Biện Minh Điền, PGS.TS Nguyễn Quang Hồng.

Tổng kết hội thảo, PGS.TS Đinh Quang Hải, Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam cho rằng: Sau một buổi làm việc với tinh thần nghiêm túc, khoa học, đạt chất lượng cao, Hội thảo khoa học đã thành công tốt đẹp, hoàn thành tất cả các nội dung chương trình đề ra như đã nêu ở trên.

PGS.TS Đinh Quang Hải khẳng định, hội thảo khoa học “Đóng góp của giáo dục và khoa cử Nho học ở Hà Tĩnh đối với lịch sử dân tộc” đã thành công tốt đẹp, tạo tiền đề để tiếp tục nghiên cứu, có những đề tài chuyên sâu về giáo dục và khoa cử Nho học ở Hà Tĩnh nói riêng, cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước.


Nguồn bài viết: Tùng Lĩnh

Chưa có ý kiến nào, bạn hãy là người đầu tiên gửi ý kiến cho bài viết này.